Orhan Seyfi ORHON

1890-1972

Orhan Seyfi Orhon; 1890 senesinin 23 Ekim gününde, İstanbul Çengelköy’de dünyaya geldi. Annesi Nimet Hanım, babası Miralay Mehmed Emin Bey’dir. Eğitim hayatına Çengelköy Mekteb-i İbtidâisi’nde başlayan Orhon, sırayla Havuzbaşı Mektebi, Beylerbeyi Rüşdiyesi ve Mercan İdâdîsi’nde eğitim gördü. Yüksek öğrenimini ise Dârülfünun Hukuk Şubesi’nde 1914 yılında tamamlayarak Osmanlı Meclis-i Meb‘ûsanı Kavânîn ve İctimâiyyât-ı Umûmiyye kâtibi olarak memuriyete girdi. Meclis-i Meb‘ûsan’ın kapatılmasıyla 1922 yılında bacanağı Yusuf Ziya ORTAÇ ile yayıncılığa başlayarak 1946 yılına kadar mizah, edebiyat, fikir ve aktüalite dergileri çıkardı. Aynı zamanda çeşitli liselerde Edebiyat ve Türkçe dersleri okutan Orhon 1944’te bakanlık emrine alınarak siyasete giriş yaptı. 1946-1950 döneminde Cumhuriyet Halk Partisi Zonguldak milletvekili, 1965-1969 döneminde Adalet Partisi İstanbul milletvekili olarak görev yaptı.

Şiire ilgisi Beylerbeyi Rüşdiyesi’nde başladı ve Edebiyat hocası Celâl Sahir’den gördüğü teşvikle beraber giderek arttı. Bulunduğu arkadaş çevresinde yer alan Halil Nihat Boztepe ve M. Enver’in etkisiyle eski şairleri tanımaya başlayan Orhan Seyfi, divan edebiyatından keyif almaya başlayarak bu yönde şiirler yazmaya başladı. İlk şiirlerinde Abdülhak Hâmid ve Tevfik Fikret esintileri görülürken bu şiirleri Kehkeşan, Şehbâl ve Safahat-ı Şi‘r ü Fikr dergilerinde yer aldı. İlk dönem şiirlerinden “Fırtına ve Kar” tanınmasını sağladı. Terkipsiz ve eski kelimelerin yer aldığı şiirleri Ziya Gökalp’in gözüne çarptı ve bu konuda uyarı almasına sebep oldu. Bu uyarıları dikkate alan Orhan Seyfi Orhon halkın kullandığı dili ve hece ölçüsünü kullanmaya başladı. Bu değişimin izleri Türk Yurdu ve özellikle Yeni Mecmua dergilerinde yazdığı şiirlerde görülmeye başlandı. 1919 senesinde çıkardığı “Peri Kızıyla Çoban Hikâyesi” adlı şiiri hece ölçüsü ve sade Türkçe şiir anlayışının başarılı örneklerinden biri olarak kabul edilir.

1922 yılında çıkardığı “Gönülden Sesler” adlı şiir kitabı umduğu etkiyi yaratmayınca şiiri ikinci plana alan Orhan Seyfi, Aydede ve Âyine dergilerinde başladığı mizah yazarlığına Yusuf Ziya ile çıkardıkları Akbaba dergisinde devam etmiştir. İlerleyen yıllarda Resimli Dünya adlı çocuk dergisinde, Güneş adlı edebiyat ve sanat dergisinde ve Karagöz dergisinde çeşitli görevlerde yer almıştır. 1932 ve 1398 yılları arasında Edebiyat Gazetesi, Hızlanış, Aydabir, Her Ay, Her Şey gibi edebî ve ilmî içerikli dergi teşebbüslerinde bulunmuştur. 1941 senesine gelindiğinde ise Türkçü edebiyat ve düşünceyi çatısı altında toplayacak önemli yayın organlarından biri olan Çınaraltı dergisini çıkarmaya başladı ve bunu 1944 senesine kadar devam ettirdi.

Çeşitli gazetelerde de görev alan ve yazılar yazan Orhan Seyfi Orhon, Milliyet’te başladığı gazete yazarlığına 1945’te Tasvir’deki yazılarıyla devam etti. 1950’li yıllarda Demokrat Parti saflarına geçtikten sonra bu partiyi destekleyen Zafer ve Havadis gazetelerinde yazılarını sürdürdü. Son olarak 1 Mart 1962’de Son Havadis gazetesinde başladığı günlük yazılarını ölümüne kadar devam ettirdi.

22 Ağustos 1972 tarihinde hayata gözlerini yuman Orhan Seyfi Orhon’ un kabri, İstanbul Zincirlikuyu Mezarlığı’nda bulunmaktadır.

Yazıları (163)

Tehlike

Bozkurt (1939) 10.Sayı 273.Sayfa

Haziran 1941

İdeal

Çınaraltı 1.Sayı 1.Sayfa

Ağustos 1941

Fikir

Çınaraltı 3.Sayı 5.Sayfa

Ağustos 1941

Hasta Ruhlar

Çınaraltı 6.Sayı 3.Sayfa

Eylül 1941

Sabah Türküsü

Çınaraltı 6.Sayı 7.Sayfa

Eylül 1941

Ramazan

Çınaraltı 8.Sayı 3.Sayfa

Eylül 1941

Hayal

Çınaraltı 9.Sayı 3.Sayfa

Ekim 1941

Ziya Gökalp

Çınaraltı 12.Sayı 3.Sayfa

Ekim 1941

Atatürk Sevgisi

Çınaraltı 14.Sayı 3.Sayfa

Kasım 1941

Gidiyor

Çınaraltı 14.Sayı 9.Sayfa

Kasım 1941

Yerli Mal

Çınaraltı 15.Sayı 3.Sayfa

Kasım 1941

Münevver ve Halk

Çınaraltı 20.Sayı 3.Sayfa

Aralık 1941

Namık Kemal

Çınaraltı 21.Sayı 3.Sayfa

Aralık 1941

Asıl Mesele

Çınaraltı 22.Sayı 3.Sayfa

Ocak 1942

Milli Şuur

Çınaraltı 27.Sayı 3.Sayfa

Şubat 1942

Manevi Kuvvet

Çınaraltı 33.Sayı 3.Sayfa

Mart 1942

Türkiye'de Resim

Çınaraltı 37.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1942

Dini Reform

Çınaraltı 41.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1942

Dil Meselesi

Çınaraltı 43.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1942

Uzakta

Çınaraltı 44.Sayı 8.Sayfa

Temmuz 1942

Lâubalilik

Çınaraltı 45.Sayı 3.Sayfa

Ağustos 1942

Anadoluculuk

Çınaraltı 51.Sayı 3.Sayfa

Eylül 1942

Ramazan

Çınaraltı 52.Sayı 3.Sayfa

Eylül 1942

Değişme

Çınaraltı 55.Sayı 3.Sayfa

Ekim 1942

Atatürk

Çınaraltı 59.Sayı 3.Sayfa

Kasım 1942

Milli Adalet

Çınaraltı 61.Sayı 3.Sayfa

Kasım 1942

Yeni Yıl

Çınaraltı 67.Sayı 3.Sayfa

Ocak 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 71.Sayı 12.Sayfa

Ocak 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 73.Sayı 14.Sayfa

Şubat 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 74.Sayı 4.Sayfa

Şubat 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 74.Sayı 14.Sayfa

Şubat 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 76.Sayı 14.Sayfa

Mart 1943

Milli Ruh

Çınaraltı 77.Sayı 3.Sayfa

Mart 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 77.Sayı 14.Sayfa

Mart 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 78.Sayı 14.Sayfa

Mart 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 79.Sayı 17.Sayfa

Mart 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 80.Sayı 14.Sayfa

Nisan 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 81.Sayı 7.Sayfa

Nisan 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 83.Sayı 14.Sayfa

Nisan 1943

Sorabilir Miyiz?

Çınaraltı 85.Sayı 3.Sayfa

Mayıs 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 86.Sayı 15.Sayfa

Mayıs 1943

Tifüsten Evvel

Çınaraltı 89.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1943

Yalvarış

Çınaraltı 89.Sayı 7.Sayfa

Haziran 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 89.Sayı 15.Sayfa

Haziran 1943

Ahmet Haşim

Çınaraltı 90.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1943

Öğünelim!

Çınaraltı 91.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1943

Kerpiç

Çınaraltı 92.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1943

Tehlike!

Çınaraltı 93.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1943

Anlayamıyorum!

Çınaraltı 95.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1943

Hakikat ve Hayal

Çınaraltı 97.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1943

İki Bayram

Çınaraltı 106.Sayı 3.Sayfa

Eylül 1943

Gidiyor

Çınaraltı 112.Sayı 9.Sayfa

Kasım 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 114.Sayı 14.Sayfa

Kasım 1943

Çocuk Adam

Çınaraltı 115.Sayı 15.Sayfa

Aralık 1943

Püf, Püf, Püf!

Çınaraltı 117.Sayı 14.Sayfa

Aralık 1943

İyod Ticareti

Çınaraltı 118.Sayı 15.Sayfa

Aralık 1943

Edebi Ziyafet

Çınaraltı 121.Sayı 14.Sayfa

Ocak 1944

Suiistimal

Çınaraltı 122.Sayı 3.Sayfa

Ocak 1944

Mütareke

Çınaraltı 122.Sayı 14.Sayfa

Ocak 1944

Mütareke

Çınaraltı 123.Sayı 15.Sayfa

Ocak 1944

İşsizlik

Çınaraltı 125.Sayı 3.Sayfa

Şubat 1944

Ferit Kam

Çınaraltı 131.Sayı 3.Sayfa

Nisan 1944

Barbaros

Çınaraltı 132.Sayı 3.Sayfa

Nisan 1944

Taklit Devri

Çınaraltı 136.Sayı 3.Sayfa

Nisan 1944

Saçlar

Çınaraltı 136.Sayı 9.Sayfa

Nisan 1944

Milli Birlik

Çınaraltı 137.Sayı 3.Sayfa

Mayıs 1944

Kıyı

Çınaraltı 137.Sayı 8.Sayfa

Mayıs 1944

Bahara Kaside

Çınaraltı 138.Sayı 9.Sayfa

Mayıs 1944

19 Mayıs Nutku

Çınaraltı 140.Sayı 3.Sayfa

Mayıs 1944

Ferit Kam

Çınaraltı 141.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1944

Ahmet Haşim

Çınaraltı 142.Sayı 3.Sayfa

Haziran 1944

Terelelli

Çınaraltı 145.Sayı 5.Sayfa

Temmuz 1944

Anadolu

Çınaraltı 146.Sayı 3.Sayfa

Temmuz 1944

Bir Yaz Manzarası

Doğu (1942 - 50) 72-75.Sayı 8.Sayfa

Kasım - Şubat 1949

Eski Kılıç

Doğu (1942 - 50) 82-96.Sayı 62.Sayfa

Eylül - Ekim 1950

Son Günleri

Doğu (1942 - 50) 82-96.Sayı 132.Sayfa

Eylül - Ekim 1950

Trajedi

Bozkurt (1939) 8.Sayı 188.Sayfa

İkinciteşrin 1940

Irk Meselesi: Dikkat Etmeli!

Bozkurt (1939) 7.Sayı 167.Sayfa

Birinciteşrin 1940